Oziq-ovqat texnologiyasi

OZIQ-OVQAT TEXNOLOGIYASI

Ta’lim yo‘nalishi: Oziq-ovqat texnologiyasi
Ta’lim yo‘nalishi kodi: 60720100
Ta’lim darajasi: Bakalavriat
Ta’lim shakli: Kunduzgi
Ta’lim davomiyligi: 4 yil
Beriladigan malaka: Oziq-ovqat texnologiyasi bo‘yicha bakalavr

Yo‘nalish haqida

Oziq-ovqat texnologiyasi — oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish, qayta ishlash, saqlash, sifatini nazorat qilish hamda zamonaviy texnologiyalar asosida xavfsiz va sifatli oziq-ovqat mahsulotlarini yaratishga yo‘naltirilgan ta’lim dasturidir.

Turkiy davlatlar xalqaro universitetining Oziq-ovqat texnologiyasi yo‘nalishida talabalar oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish texnologiyalari, xomashyoni qayta ishlash, mahsulot sifatini nazorat qilish, oziq-ovqat xavfsizligi va zamonaviy ishlab chiqarish uskunalari bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlarni egallaydilar.

Ta’lim jarayonida talabalar nafaqat mavjud texnologik jarayonlardan foydalanishni, balki yangi mahsulot turlarini ishlab chiqish, ishlab chiqarish jarayonlarini takomillashtirish, texnologik muammolarni tahlil qilish va samarali yechimlar yaratishni o‘rganadilar.

Ta’lim dasturining maqsadi

Oziq-ovqat texnologiyasi dasturining asosiy maqsadi — oziq-ovqat sanoatida faoliyat yurita oladigan, ishlab chiqarish texnologiyalarini loyihalash, joriy etish, mahsulot sifati va xavfsizligini ta’minlash ko‘nikmalariga ega yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashdir.

Dastur talabalarda:

• texnologik fikrlash;
• oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish ko‘nikmalari;
• xomashyo va mahsulot sifatini tahlil qilish;
• ishlab chiqarish jarayonlarini loyihalash;
• laboratoriya tadqiqotlari o‘tkazish;
• oziq-ovqat xavfsizligi va sanitariya-gigiyena talablarini tushunish;
• zamonaviy ishlab chiqarish texnologiyalarini amaliyotga tatbiq etish

kompetensiyalarini shakllantirishga qaratilgan.

Talabalar nimalarni o‘rganadilar?

Ta’lim davomida talabalar quyidagi yo‘nalishlarda bilim va ko‘nikmalarni egallaydilar:

• Kimyo va biokimyo asoslari;
• Mikrobiologiya;
• Oziq-ovqat kimyosi;
• Oziqlanish fiziologiyasi va gigiyenasi asoslari;
• Xomashyoshunoslik va tovarshunoslik;
• Oziq-ovqat mahsulotlari texnologiyasi;
• Non-makaron va qandolat mahsulotlari texnologiyasi;
• Go‘sht va go‘sht mahsulotlari texnologiyasi;
• Sut va sut mahsulotlari texnologiyasi;
• Meva-sabzavot mahsulotlarini qayta ishlash texnologiyasi;
• Yog‘-moy va oziq-ovqat konsentratlari texnologiyasi;
• Oziq-ovqat sanoati mashina va uskunalari;
• Oziq-ovqat mahsulotlari sifatini nazorat qilish va sertifikatlashtirish;
• Oziq-ovqat xavfsizligi (HACCP) asoslari;
• Konservalash texnologiyasi va qadoqlash;
• Ishlab chiqarishni tashkil etish va boshqarish;
• Standartlashtirish va metrologiya asoslari.

Amaliy tayyorgarlik

Oziq-ovqat texnologiyasi yo‘nalishida amaliy mashg‘ulotlarga katta e’tibor qaratiladi.

Talabalar:

• oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish texnologik jarayonlarini amalga oshirish;
• xomashyo va tayyor mahsulot sifatini laboratoriyada tekshirish;
• texnologik uskuna va jihozlarni ishga tushirish hamda sozlash;
• mahsulot retsepturasi va texnologik xaritalarni ishlab chiqish;
• yangi mahsulot turlarini loyihalash;
• sanitariya-gigiyena va xavfsizlik me’yorlariga rioya qilish;
• qadoqlash va saqlash shart-sharoitlarini ta’minlash;
• sifat nazorati va sertifikatlashtirish jarayonlarida ishtirok etish;
• ishlab chiqarish korxonalarida amaliyot o‘tash

bo‘yicha amaliy ko‘nikmalarni shakllantiradilar.

Ta’lim jarayonining xususiyatlari

Ta’lim jarayonida nazariy bilimlar laboratoriya, amaliy mashg‘ulotlar, ishlab chiqarish amaliyoti va loyiha ishlari bilan uyg‘unlashtiriladi.

Zamonaviy o‘qitish metodlari doirasida:

• loyiha asosida ta’lim;
• muammoli ta’lim;
• case study;
• jamoaviy loyihalar;
• laboratoriya mashg‘ulotlari;
• ishlab chiqarish amaliyoti;
• mustaqil loyiha yaratish;
• startap loyihalar;
• ilmiy-tadqiqot ishlari

kabi usullardan foydalanish mumkin.

Shakllantiriladigan kasbiy kompetensiyalar

Dastur bitiruvchilari:

• oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish texnologiyalarini qo‘llash;
• xomashyo va tayyor mahsulot sifatini nazorat qilish;
• ishlab chiqarish jarayonlarini loyihalash va takomillashtirish;
• yangi mahsulot turlarini ishlab chiqish;
• texnologik uskuna va jihozlardan samarali foydalanish;
• oziq-ovqat xavfsizligi talablarini ta’minlash;
• laboratoriya tadqiqotlarini o‘tkazish va tahlil qilish;
• standartlashtirish va sertifikatlashtirish jarayonlarini boshqarish;
• texnologik muammolarni tahlil qilish va samarali yechim ishlab chiqish;
• jamoa tarkibida ishlab chiqarish loyihalarini amalga oshirish

kompetensiyalariga ega bo‘ladilar.

Kimlar uchun mos?

Oziq-ovqat texnologiyasi yo‘nalishi:

• kimyo va biologiyaga qiziqadigan;
• oziq-ovqat sanoatida faoliyat yuritishni istaydigan;
• aniq va sinchkov ishlashni yoqtiradigan;
• yangi mahsulot yaratishga qiziqadigan;
• sifat va xavfsizlik masalalariga e’tiborli;
• laboratoriya va ishlab chiqarish sharoitida ishlashni istaydigan

abituriyentlar uchun mos hisoblanadi.

Bitiruvchilar kim bo‘lib ishlashlari mumkin?

Oziq-ovqat texnologiyasi yo‘nalishi bitiruvchilari quyidagi kasblarda faoliyat yuritishlari mumkin:

• Oziq-ovqat texnologi;
• Ishlab chiqarish muhandisi;
• Sifat nazorati mutaxassisi;
• Laboratoriya mutaxassisi;
• Texnolog-muhandis;
• Mahsulot ishlab chiquvchi (product developer);
• Sertifikatlashtirish mutaxassisi;
• Oziq-ovqat xavfsizligi (HACCP) mutaxassisi;
• Ishlab chiqarish sexi boshlig‘i;
• Standartlashtirish va metrologiya mutaxassisi;
• Ta’minot va logistika mutaxassisi;
• Ilmiy-tadqiqot mutaxassisi.

Bitiruvchilar qayerda ishlashlari mumkin?

Bitiruvchilar:

• oziq-ovqat ishlab chiqaruvchi korxonalarda;
• non-makaron va qandolat kombinatlarida;
• go‘sht va sut kombinatlarida;
• meva-sabzavotni qayta ishlash korxonalarida;
• yog‘-moy zavodlarida;
• oziq-ovqat sifatini nazorat qiluvchi laboratoriyalarda;
• sertifikatlashtirish markazlarida;
• davlat sanitariya-epidemiologiya nazorati tashkilotlarida;
• ta’minot va savdo tashkilotlarida;
• ilmiy-tadqiqot institutlarida;
• ta’lim muassasalarida;
• xalqaro oziq-ovqat kompaniyalarida

faoliyat yuritishlari mumkin.

Kelajak istiqbollari

Oziq-ovqat texnologiyasi bugungi kunda oziq-ovqat xavfsizligi va aholini sifatli mahsulotlar bilan ta’minlashda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan yo‘nalishlardan biridir.

Kelajakda ushbu soha mutaxassislariga:

• funksional va sog‘lom ovqatlanish mahsulotlari;
• oziq-ovqat sanoatini raqamlashtirish;
• resurs tejamkor va ekologik toza texnologiyalar;
• oziq-ovqat xavfsizligi tizimlari;
• import o‘rnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarish;
• eksportga yo‘naltirilgan ishlab chiqarish

kabi yo‘nalishlarda talab yanada ortib boradi.

Bitiruvchilar oliy ta’limning keyingi bosqichlarida magistratura va doktorantura dasturlarida o‘qishni davom ettirishlari, ilmiy faoliyat bilan shug‘ullanishlari yoki o‘z ishlab chiqarish korxonasi yoxud startapini tashkil etishlari mumkin.

Nima uchun Oziq-ovqat texnologiyasini tanlash kerak?

Oziq-ovqat texnologiyasi aholi salomatligi va oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda muhim o‘rin tutadigan yo‘nalish bo‘lib, kimyo, biologiya va muhandislik bilimlarini birlashtiradi.

Bu yo‘nalish talabaga nafaqat mavjud texnologiyalardan foydalanishni, balki yangi va sifatli mahsulotlar yaratish, ishlab chiqarish jarayonlarini takomillashtirish hamda oziq-ovqat sanoatida innovatsion yechimlarni joriy etish imkonini beradi.

Turkiy davlatlar xalqaro universitetining Oziq-ovqat texnologiyasi ta’lim dasturi talabalarni oziq-ovqat sanoatida samarali faoliyat yuritish, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish hamda mehnat bozorida raqobatbardosh mutaxassis sifatida shakllantirishga qaratilgan.